Elektrik Piyasasında Yönetmelik Değişiklikleriyle Dengeleme ve Uzlaştırma, Lisanssız Üretim, YEKDEM, Organize Sanayi ve Endüstri Bölgelerinin Faaliyetleri ile Yan Hizmetlerde Belirlenen Yeni Esaslar
19/10/2026 tarihli ve 33405 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik yönetmelikleri ile elektrik piyasasına ilişkin sekiz yönetmelikte değişiklik yapılmıştır.
Bu değişikliklerin üçü Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği, Elektrik Piyasasında Depolama Faaliyetleri Yönetmeliği ve Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği’nde yapılmış olup bu yönetmelik değişikliklerine ilişkin ayrıca 22/10/2026 tarihli bülten yazımız yayımlanmış olduğundan mezkûr üç değişiklik yönetmeliği işbu bilgi notu kapsamı dışında bırakılmıştır.
İşbu bilgi notu, Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği (“DUY”), Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmelik (“YEKDEM Yönetmeliği”), Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği (“LÜY”), Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği (“Yan Hizmetler Yönetmeliği”) ile Organize Sanayi Bölgelerinin ve Endüstri Bölgelerinin Elektrik Piyasası Faaliyetlerine İlişkin Yönetmelik (“OSB Yönetmeliği”) kapsamında gerçekleştirilen değişikliklere ilişkindir. Söz yönetmelikler işbu bilgi notunda birlikte “Değişiklik Yönetmelikleri” olarak anılacaktır.
Bu çalışmada, Değişiklik Yönetmelikleri ile getirilen temel düzenlemeler ele alınmakta; önceki düzenlemelerden farklılaşan yönleri, piyasa katılımcıları bakımından doğuracağı sonuçlar ile yürürlük ve geçiş hükümleri özetlenmektedir.
I. Dengeleme Güç Piyasasında Bildirim ve Programlama Esaslarında Değişiklikler (DUY Maddeler 4, 9, 67, 68, 69, 69/A ve 76)
DUY’da yapılan değişikliklerle, dengeleme güç piyasasına ilişkin bazı hükümlerde yer alan “saatlik” ifadeleri kaldırılmış ve uzlaştırma dönemi bazında bildirim yapılmasına ilişkin esaslar yeniden düzenlenmiştir. Bu kapsamda, kesinleşmiş gün öncesi üretim/tüketim programı (“KGÜP”) tanımı değiştirilmiş; üretim ve tüketim tesisleri ile elektrik depolama üniteleri veya tesislerinin planlanan üretim ve/veya tüketim değerlerinin her bir uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi (“UEVÇB”) için ayrı ayrı bildirileceği düzenlenmiştir.
Ayrıca emre amade kapasite bildirimlerinin, tesislerin teknik koşulları dikkate alınarak sisteme verebilecekleri ve/veya sistemden çekebilecekleri azami güç miktarını kapsayacak şekilde yapılacağı hükme bağlanmıştır. Dağıtım sistemine bağlı lisanssız elektrik üretim tesislerinin KGÜP ve emre amade kapasite bildirimlerinin ise görevli tedarik şirketleri ve/veya toplayıcılar bazında oluşturulan UEVÇB’ler üzerinden gerçekleştirilmesi öngörülmüştür.
Bunun yanında, KGÜP bildirimini sürekli olarak yerine getirmeyen piyasa katılımcılarının, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun (“Kanun”) 16 ncı maddesi kapsamında yaptırım uygulanmak üzere EPDK’ya raporlanacağı öngörülmüştür. Ayrıca üretim ve/veya tüketimlerini KGÜP’lerine ve verilen talimatlara uygun gerçekleştirmeyen piyasa katılımcılarının EPDK’ya raporlanmasına ilişkin hüküm yeniden düzenlenmiş, Sistem İşletmecisinin, sistem güvenliği açısından gerekli görmesi halinde bu yönde bildirimde bulunmasına ilişkin takdir yetkisi korunmuştur.
II. Dengeleme Güç Piyasasında Teklif Bildirimleri, Teknik Kapasite ve Gün İçi Piyasası Fiyat Limitine İlişkin Değişiklikler (DUY Maddeler 66/C, 70, 71, 71/A ve 72)
DUY’da yapılan değişiklikle, gün içi piyasası teklif fiyat limitlerinin belirlenme yöntemi değiştirilmiştir. Alt fiyat limiti doğrudan ilgili usul ve esaslarda belirlenen limite bağlanmıştır. Buna göre, teklif üst fiyat limiti, ilgili usul ve esaslarda belirlenen üst fiyat limitine, bu tutarın pozitif ve negatif dengesizlik katsayılarından düşük olanıyla çarpılması sonucu hesaplanan tutarın eklenmesi suretiyle belirlenecektir.
Termik kaynaklı elektrik üretim tesisleri bakımından, teklif miktarlarının Piyasa Yönetim Sistemi (“PYS”) üzerinden bildirilen ve tesislerin üretimlerini artırma veya azaltma hızlarını gösteren yüklenme ve yük düşme eğrilerine göre Sistem İşletmecisinin değerlendirmesine sunulması öngörülmüştür. Söz konusu eğrilerin bir takvim yılı içerisinde en fazla dört defa güncellenebileceği düzenlenmiştir. Ayrıca Sistem İşletmecisine, devrede bulunan termik kaynaklı dengeleme birimlerine bu eğrileri dikkate alarak talimat verme imkânı tanınmış olup bu düzenleme 01/01/2027 tarihinde uygulanmaya başlayacaktır.
Tekliflerin güncellenmesine ilişkin olarak ise, teknik zorunluluk nedeniyle yapılan teklif miktarı değişikliklerinin gerekçelerinin PYS üzerinden de bildirilebilmesine imkân tanınmıştır. Bildirim için öngörülen olayı takip eden üç iş günlük süre ise korunmuştur.
III. Dengeleme Talimatlarının Kesinleşmesi ve Gerçekleşmelerin Kontrolüne İlişkin Değişiklikler (DUY Maddeler 68, 71, 73, 78, 104, 107, 109 ve 113)
DUY’da yapılan değişikliklerle, dengeleme güç piyasasında verilen talimatların kesinleşmesine, fiyatların duyurulmasına ve talimatların yerine getirilmesinin kontrolüne ilişkin esaslar yeniden düzenlenmiştir. Bu kapsamda, sistem marjinal fiyatlarının (“SMF”) her uzlaştırma dönemini takip eden dört saat içerisinde açıklanması ve verilen talimatlara ilişkin mutabakatın da aynı süre içerisinde tamamlanması öngörülmüştür. Mutabakat süresinin sona ermesinin ardından talimatlarda ve SMF’de değişiklik yapılamayacağı hükme bağlanmıştır.
KGÜP’ün üzerinde üretim yapan tesislerin öncelikle KGÜP seviyesinde çalışmaları için uyarılması, uyarıya uyulmaması halinde ise durumun EPDK’ya raporlanması öngörülmüştür. Söz konusu uyarı talimat niteliğinde değildir. Ayrıca dengeleme güç piyasasında yerine getirilmeyen talimatların raporlanmasına ilişkin kriterlerin Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (“Kurul”) kararıyla belirleneceği düzenlenmiştir.
Lisanssız elektrik üretim tesisleri bakımından, yük alma ve yük atma talimatlarının yerine getirilme miktarlarının, uzlaştırmaya esas veriş miktarı ile KGÜP değerleri esas alınarak hesaplanması düzenlenmiştir. Ayrıca soğuk veya ılık yedek olmaları nedeniyle talimatlandırılmayan UEVÇB’lerin tekliflerinin SMF hesabına dahil edilmeyeceği ve beklenen üretim/tüketim miktarından sapmaların uzlaştırma hesaplamalarında dikkate alınacağı hükme bağlanmıştır.
IV. Acil Durum Talimatlarının Fiyatlandırılması, Uygulanma Sırası ve Uzaktan Kontrole İlişkin Değişiklikler (DUY Madde 75; LÜY Madde 21)
DUY’da yapılan değişiklikle, acil durumlarda talimat verilebilecek tesislere ilişkin hükümde müstakil elektrik depolama tesislerine açıkça yer verilmiş ve acil durum talimatlarının uzlaştırma fiyatının belirlenmesinde kullanılan “saat” esaslı ifadeler “uzlaştırma dönemi” esasına göre güncellenmiştir. Temel fiyat belirleme yöntemleri korunmuş olup uzlaştırma dönemi esasına uyarlanan düzenlemeye göre yük alma ve yük atma talimatlarının fiyatlandırılmasında ilgili uzlaştırma dönemindeki talimat fiyatları, aynı yönde talimat bulunmaması halinde ise bir önceki ayın teklif fiyatları ile gerektiğinde ilgili uzlaştırma döneminin piyasa takas fiyatı (“PTF”) esas alınacaktır.
Dağıtım sistemine bağlı lisanssız elektrik üretim tesislerine yönelik acil durum talimatlarının uygulanma sırası yeniden düzenlenmiştir. Buna göre, talimatların öncelikle işletmedeki elektriksel kurulu gücü 900 kW ve üzerindeki tesislerden, en yüksek kurulu güce sahip olandan başlanarak uygulanması öngörülmüştür. 900 kW sınırı, talimatlara tabi olabilecek tesislerin kapsamını değil, uygulama önceliğini belirlemektedir. Sıralamada ayrıca mekanik kurulu güç, ilk kabul tarihi ve bağlantı anlaşması tarihi dikkate alınacaktır.
Talimatların uygulanmasına görevli tedarik şirketlerinin portföylerinden başlanacak olup bu şirketler, ilgili dağıtım şirketleri ile dağıtım lisansı sahibi organize sanayi ve endüstri bölgeleriyle koordineli olarak bölgelerindeki lisanssız üretim tesisleri için tek bir UEVÇB oluşturacaktır. Görevli tedarik şirketleri, talimat kapsamındaki tesislerin listesini ilgili şebeke işletmecilerine iletecek, dağıtım şirketleri ile dağıtım lisansı sahibi organize sanayi ve endüstri bölgeleri talimatların uygulanmasını sağlayarak gerçekleşme bilgilerini bildirecektir. Toplayıcılar ise portföylerindeki lisanssız üretim tesisleri için gerekli uzaktan kontrol mekanizmalarını kurmak ve talimatların yerine getirilmesini sağlamakla yükümlü olacaktır.
Bununla bağlantılı olarak, LÜY’nin 21 inci maddesine eklenen fıkra ile dağıtım şirketleri ile dağıtım lisansı sahibi organize sanayi ve endüstri bölgelerine ilgili lisanssız üretim tesislerini acil durum talimatlarının uygulanması amacıyla uzaktan kontrol etme yetkisi tanınmıştır. İlgili şebeke işletmecisinin, acil durumun sona erdiğini 15 dakika içerisinde telefon ve kalıcı veri saklayıcısı aracılığıyla üreticiye bildirmesi gerekmekte olup bildirimin ardından tesisin yeniden enerjilendirilmesinden üretici sorumlu olacaktır.
V. Acil Durum Talimatlarına Uyulmamasının Mali Sonuçları (LÜY Ek Madde 4; YEKDEM Yönetmeliği Maddeler 12 ve 18)
LÜY’e eklenen Ek Madde 4 ile lisanssız elektrik üretim tesislerinin acil durum yük atma talimatlarına uymaması halinde uygulanacak mali sonuçlar düzenlenmiştir. Buna göre, talimatın yerine getirilmeyen kısmına karşılık gelen elektrik üretimi için ilgili uzlaştırma döneminde herhangi bir ödeme yapılmayacaktır.
Bunun yanında, talimata aykırı üretim miktarı üzerinden, ilgili tesise uygulanan fiyatlandırma esaslarına göre (i) 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun’a (“YEK Kanunu”) ekli I sayılı Cetvel’deki fiyat, (ii) 12/06/2026 tarihli ve 11415 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında uygulanan fiyat veya (iii) LÜY’nin 28 inci maddesi uyarınca belirlenen abone grubu ve kademe tarife fiyatı esas alınarak bir bedel hesaplanacaktır. Söz konusu bedel, görevli tedarik şirketleri ve/veya toplayıcılar tarafından ilgili lisanssız üreticiden tahsil edilecek ve YEKDEM hesaplamalarına dahil edilmek üzere Piyasa İşletmecisine bildirilecektir.
Bu düzenlemeye paralel olarak, YEKDEM Yönetmeliği’nin 12 ve 18 inci maddelerinde yer alan YEK toplam bedeli (“YEKTOB”) ve YEK bedeli (“YEKBED”) hesaplamaları güncellenmiş; acil durum talimatlarının yerine getirilmeyen kısmı için hesaplanan teslim edilmeyen talimat lisanssız maliyet tutarı (“TELMT”) söz konusu hesaplamalara dahil edilmiştir.
VI. Lisanssız Üretim Tesislerinin Bağlantı Anlaşmalarına İlişkin Geçiş Düzenlemesi (LÜY Geçici Madde 14)
LÜY’ye eklenen Geçici Madde 14 ile acil durum talimatları kapsamındaki lisanssız elektrik üreticilerinin bağlantı anlaşmalarının güncellenmesine ilişkin bir geçiş süreci düzenlenmiştir. Buna göre, DUY’nin 75 inci maddesinin dördüncü fıkrası kapsamındaki lisanssız üreticilerin, mevcut bağlantı anlaşmalarının Kurul tarafından onaylanan Lisanssız Elektrik Üreticileri İçin Dağıtım Sistemine Bağlantı Anlaşması’nın genel hükümlerine uygun hale getirilmesi amacıyla 19/10/2026 tarihinden itibaren 60 gün içerisinde (en geç 18/12/2026 tarihine kadar) ilgili şebeke işletmecisine başvurmaları gerekmektedir. Belirtilen süre içerisinde başvuru yapılmaması halinde, Kurul tarafından onaylanmış ve yürürlükte bulunan bağlantı anlaşması hükümleri kapsamında işlem yapılacaktır.
Ayrıca söz konusu standart bağlantı anlaşmasının 16 ncı maddesinin birinci fıkrasının (f) ve (g) bentlerinde düzenlenen cezai şartların 30/04/2027 tarihine kadar uygulanmayacağı düzenlenmiştir. Bununla birlikte, cezai şartların uygulanmasının ertelenmesi, lisanssız üreticilerin 60 günlük başvuru yükümlülüğünü ortadan kaldırmamaktadır.
VII. Lisanssız Üretimde Mahsuplaşma ve Tesis İçi Tüketimin Faturalandırılması (LÜY Maddeler 26 ve 28; YEKDEM Yönetmeliği Madde 3)
LÜY’nin 28 inci maddesinde yapılan değişiklikle, lisanssız elektrik üretim tesislerinin kendi faaliyetlerinden kaynaklanan elektrik tüketiminin mahsuplaşmaya dahil edilmesine ve faturalandırılmasına ilişkin esaslar yeniden düzenlenmiştir. Buna göre, üretim ve tüketim tesislerinin aynı dağıtım bölgesinde ancak farklı ölçüm noktalarında bulunması halinde, üretim sahasındaki yapı ve ekipmanların çalışmasından kaynaklanan elektrik tüketimi, ilişkili tüketim tesislerinin tüketimine eklenerek mahsuplaşmaya dahil edilecektir.
Üretim tesisiyle aynı dağıtım bölgesinde ilişkilendirilmiş bir tüketim tesisi bulunmaması halinde ise söz konusu iç tüketim, abonelik şartı aranmaksızın görevli tedarik şirketi tarafından üreticiye aylık olarak fatura edilecektir. Faturalandırmada, ilişkili tüketim tesislerinin abone grupları için geçerli en yüksek perakende tek zamanlı aktif enerji bedeli esas alınacak, ilişkili tüketim tesislerinin iletim sistemine bağlı olması halinde ise iletim sistemi kullanıcılarına ait perakende tek zamanlı enerji bedeli uygulanacaktır.
Ayrıca LÜY’ün 26 ncı maddesindeki madde içi atıf güncellenmiş; YEKDEM Yönetmeliği’nin 3 üncü maddesinde yer alan lisanssız üreticilere ödenecek toplam bedel (“LÜYTOB”) tanımının, LÜY’ün 26 ncı maddesi kapsamında mahsuplaşma uygulanan tesislere ilişkin kısmından “aylık” ibaresi kaldırılmıştır.
VIII. Lisanssız Elektrik Üretim Tesislerine Bütünleşik Depolama Ünitesi Kurulmasına İlişkin Düzenleme (LÜY Ek Madde 3)
LÜY’ün Ek Madde 3 hükmüne “kapasite sınırlaması olmaksızın” ibaresi eklenmiştir. Buna göre, lisanssız elektrik üretim tesislerine, depolama ünitesinin elektriksel gücü üretim tesisinin elektriksel gücünü aşmamak kaydıyla, enerji depolama kapasitesi bakımından ayrıca bir sınırlama olmaksızın bütünleşik elektrik depolama ünitesi kurulabileceği açıkça düzenlenmiştir. Böylece depolama ünitelerinin kurulu gücüne ilişkin mevcut sınır korunurken depolanabilecek enerji miktarı bakımından esneklik sağlanmıştır.
IX. Depolanan Elektriğin YEKDEM Kapsamında Değerlendirilmesine İlişkin Değişiklikler (YEKDEM Yönetmeliği Madde 8)
YEKDEM Yönetmeliği’nin 8 inci maddesinde yapılan değişikliklerle, elektrik depolama ünitelerinden şebekeye verilen enerjinin YEKDEM kapsamında değerlendirilmesine ilişkin esaslar yeniden düzenlenmiş ve depolanan enerjinin kaynağına göre sanal kayıtların tutulmasına ilişkin kurallar getirilmiştir.
Buna göre, YEKDEM’e katılım sonrasında üretim tesisinde üretilerek depolanan ve daha sonra şebekeye verilen enerji, sanal kayıtlarla tespit edilmesi şartıyla YEKDEM kapsamında değerlendirilecektir. Buna karşılık, şebekeden çekilerek depolanan enerji YEKDEM desteğinden yararlanamayacaktır. Depolama ünitesinden şebekeye enerji verildiğinde öncelikle şebekeden çekilerek depolanan enerjinin kullanıldığı kabul edilecek, bu miktarı aşan enerji ise sanal kayıtlar dikkate alınarak YEKDEM kapsamında değerlendirilebilecektir.
Ayrıca sanal kayıtlarda izlenen toplam enerji miktarının depolama ünitesinin işletmedeki kapasitesini aşamayacağı düzenlenmiştir. Depolama kapasitesine ulaşıldıktan sonra yeni enerji depolanması halinde, mevcut sanal kayıtlardaki enerji miktarları oransal olarak azaltılacak ve kayıtlar yeni depolanan enerjinin kaynağına göre güncellenecektir.
YEKDEM’e ilk kez katılan tesislerde, katılımın başladığı uzlaştırma dönemi itibarıyla depoda bulunan enerji için, YEK Kanunu’nun 6/C maddesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla, YEKDEM kapsamında ödeme yapılmayacaktır. Ayrıca ilgili depolama mevzuatında belirtilen koşullara uygun olarak tesis edilen, depolama ünitesiyle bütünleşik yardımcı kaynaktan üretilerek şebekeye verilen enerjinin de YEKDEM kapsamında değerlendirilme-yeceği düzenlenmiştir.
X. YEKDEM Bedellerinin Hesaplanması ve Yerli Aksam Desteğine İlişkin Değişiklikler (YEKDEM Yönetmeliği Maddeler 12 ve 18)
YEKDEM Yönetmeliği’nin 12 ve 18 inci maddelerinde yapılan değişikliklerle, YEKTOB ve YEKBED hesaplama esasları güncellenmiştir. Bu kapsamda, depolanmadan veya depolandıktan sonra şebekeye verilen enerjinin YEKDEM kapsamındaki miktarı ve ilgili YEK fiyatı dikkate alınarak hesaplama yapılacağı düzenlenmiş; acil durum yük atma talimatlarına uyulmaması nedeniyle oluşan TELMT de söz konusu hesaplamalara dahil edilmiştir.
Ayrıca YEK Kanunu’nun 6/B maddesinin birinci fıkrası kapsamında 30/06/2021 tarihinden sonra işletmeye giren ve YEKDEM’e kayıtlı olmayan üretim tesislerinde yerli aksam kullanılması halinde, 7189 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca belirlenen yerli aksam destek fiyatı ve ilgili uzlaştırma dönemindeki uzlaştırmaya esas veriş miktarı dikkate alınarak hesaplanan bedelin üreticiye ödenmesi öngörülmüştür. Yerli aksam desteği ve kapasite artışları kapsamında hesaplanan ilgili bedellerin YEKTOB’a eklenmesi de açıkça düzenlenmiştir.
Bunun yanında, YEKDEM Yönetmeliği’nin 18 inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan ve 23 üncü maddenin altıncı fıkrasındaki hükümlerin YEK Kanunu’nun 6/C maddesi kapsamındaki kapasite artışlarına da uygulanacağını öngören son cümle yürürlükten kaldırılmıştır.
XI. Beklenen Üretim Seviyesini Aşan Elektriğin YEKDEM Kapsamında Değerlendirilmesi (YEKDEM Yönetmeliği Madde 23)
YEKDEM Yönetmeliği’nin 23 üncü maddesinde yapılan değişiklikle, lisanslı elektrik üretim tesislerine yük atma talimatı verildiği veya belirli fiyat ve enerji fazlası koşullarının gerçekleştiği uzlaştırma dönemlerinde, beklenen üretim seviyesini aşan elektriğin YEKDEM kapsamında değerlendirilmesine ilişkin esaslar yeniden düzenlenmiştir.
Buna göre, beklenen üretim seviyesi, KGÜP’ten yük atma talimat miktarları düşülerek; varsa yük alma talimat miktarları, sekonder frekans kontrol rezerv dengesizlikleri ile sınırlı frekans hassasiyet modu hizmeti rezervleri eklenerek hesaplanacaktır. KGÜP bildirilmemesi halinde ilgili uzlaştırma dönemi için KGÜP değeri sıfır kabul edilecektir. Beklenen seviyeyi aşan üretim, PTF’nin ilgili YEK fiyatı ile varsa yerli aksam destek fiyatı toplamına eşit veya bu toplamdan yüksek olması halinde YEKDEM kapsamında değerlendirilecektir. PTF’nin bu toplamın altında kalması halinde ise destek kapsamına alınmayacaktır. Ayrıca talimat mutabakat süresi içerisinde bildirilen ve yerine getirilmeyen enerji miktarlarının hesaplamada verilen talimat miktarlarından düşülmeyeceği düzenlenmiştir.
Bunun yanında, pazar günleri hariç resmî tatil ve ulusal bayram günlerinde KGÜP’ün üzerinde gerçekleştirilen üretimin YEKDEM hesaplamalarına dahil edilmemesini düzenleyen dokuzuncu fıkra yürürlükten kaldırılmıştır.
XII. Haksız veya Fazla Destek Ödemelerinin Faiziyle Geri Alınması (YEKDEM Yönetmeliği Madde 27)
YEKDEM Yönetmeliği’nin 27 nci maddesi yeniden düzenlenerek haksız veya fazla destek ödemelerinin geri alınmasına ilişkin esaslar belirlenmiştir. Buna göre, ön lisans, lisans veya kabul süreçlerindeki başvurularda yanıltıcı veya sahte belge verdiği ya da düzenlediği tespit edilen üretim lisansı sahibi tüzel kişiler, ilgili yılın nihai YEK listesinden çıkarılacaktır. Bu kişilere geçmişte ödenen YEK bedelleri, ödeme tarihinden itibaren 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 51 inci maddesinde belirlenen faiz oranı esas alınarak güncellenecek ve Piyasa İşletmecisi tarafından fatura edilecektir. Ayrıca Kanun’un 16 ncı maddesi kapsamında yaptırım uygulanacaktır.
YEKDEM’e katılma hakkı bulunmadığı halde destekten yararlandığı tespit edilen üretim lisansı sahibi tüzel kişiler bakımından da listeden çıkarma ve geçmiş ödemelerin faiziyle geri alınması öngörülmüştür. Bu hesaplamalarda YEKBED’in negatif olduğu uzlaştırma dönemleri için değer sıfır kabul edilecektir. Diğer fazla ödemeler ile yargı kararı gereğince geri alınması gereken tutarlar da aynı faiz esasına göre tahsil edilecektir.
Yerli aksam desteği bakımından, ilgili aksam veya bütünleştirici parçanın destek koşullarını karşılamadığının Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (“Bakanlık”) tarafından tespit edilmesi halinde, söz konusu aksama ilişkin destek bedeli üretim tesisi sahibinden faiziyle tahsil edilecektir. Yanıltıcı veya sahte belgeye dayalı yerli aksam desteği alınması halinde ayrıca Kanun’un 16 ncı maddesi kapsamında işlem yapılacaktır.
Lisanssız elektrik üretim tesislerine yapılan fazla veya şartları karşılamayan destek ödemeleri ise “ödeme tarihi itibarıyla” ilgili toplayıcı veya görevli tedarik şirketi tarafından üreticilerden geçmişe dönük olarak faiziyle tahsil edilecek ve toplayıcı veya görevli tedarik şirketi tarafından tahsil edilen tutar, cari fatura dönemi LÜYTOB hesabına dahil edilmek üzere Piyasa İşletmecisine bildirilecektir.
XIII. Toplayıcı Portföyüne Kayıt, Dengesizlik ve Uzlaştırma İşlemleri (DUY Maddeler 23, 32/C, 110, 111 ve 113)
DUY’da yapılan değişikliklerle, üretim tesislerinin toplayıcı portföyüne kaydedilebilmesi için yeni şartlar getirilmiştir. Buna göre, bir üretim tesisinin toplayıcı portföyüne dahil edilebilmesi için en az bir ünitesinin Bakanlık kabulünün yapılmış olması ve devrin gerçekleşeceği tarihte tesisle ilişkili UEVÇB kayıtlarının tamamlanmış olması gerekmektedir. Ayrıca DUY’un 23 üncü maddesine eklenen bentle, lisanssız elektrik üretim tesisleriyle ilişkilendirilen tüketim noktalarından çekilen elektrik enerjisini ölçen sayaçlar da kayıt altına alınacak sayaçlar kapsamına dahil edilmiştir.
Bunun yanında, toplayıcı portföyünde yer alan dengeleme birimi olmayan lisanslı ve lisanssız elektrik üretim tesisleri ile müstakil elektrik depolama tesislerinin kesinleşmiş üretim programından sapma tutarının (“KÜPST”) hesaplanmasına ilişkin esaslar yeniden düzenlenmiştir. Buna göre, dengeleme birimi oluşturmak üzere tesislerin topluluk halinde kaydedilmesi durumunda hesaplama, topluluk için oluşturulan UEVÇB üzerinden yapılacaktır. Topluluk oluşturulmaması halinde ise lisanslı üretim tesisleri için münferit tesis, iletim sistemine bağlı lisanssız üretim tesisleri için santral, dağıtım sistemine bağlı lisanssız üretim tesisleri için ise piyasa katılımcısı bazında oluşturulan UEVÇB esas alınacaktır. Hesaplamada uygulanacak tolerans katsayısı Kurul kararıyla belirlenecektir.
Ayrıca dengesizlik tutarlarının ve yerine getirilmiş yük alma/yük atma teklif miktarlarının hesaplanmasına ilişkin hükümler güncellenmiş; beklenen üretim/tüketim miktarından sapmaların da ilgili uzlaştırma hesaplamalarında dikkate alınması düzenlenmiştir.
XIV. Önlisans ve Lisans Projelerinden Kaynaklanan Alacakların Piyasa Gelirlerinden Tahsili (DUY Madde 132/C)
DUY’un 132/C maddesinde yapılan değişiklikle, ön lisans ve lisans projelerine ilişkin taşınmaz ve kamulaştırma uyuşmazlıklarından kaynaklanan borçların piyasa alacaklarından tahsiline yönelik mevcut düzenlemeye ilave tedbirler getirilmiştir. Buna göre, ilgili dava ve icra takiplerinden doğan tutarların EPDK tarafından verilen süre içerisinde ödenmemesi halinde, ön lisans veya lisans sahibinin piyasa alacaklarından tahsilat yapılmasının yanı sıra, borç tamamen tahsil edilinceye kadar ilgili tüzel kişinin satıcı olduğu ikili anlaşma bildirimlerine izin verilmeyecek ve ileriye dönük satış bildirimleri iptal edilecektir.
Ayrıca ilgili tüzel kişilerin toplayıcı portföylerine ve dengeden sorumlu gruplara katılması engellenecek; mevcut portföy veya gruplarda yer almaları halinde bildirim tarihini takip eden ilk fatura döneminde bu yapılardan çıkarılmaları sağlanacaktır. İlgili tüzel kişinin dengeden sorumlu grubun tarafı olması halinde ise grup dağıtılacaktır. Bunun yanında, bu kapsamdaki alacakların başka bir işleme konu edilmeden öncelikli olarak EPDK hesabına aktarılması hükme bağlanmıştır.
XV. Talep Tarafı Katılımında Kapasite Tedariki ve Emre Amadelik Kontrolüne İlişkin Değişiklikler (Yan Hizmetler Yönetmeliği Madde 31/C)
Yan Hizmetler Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikle, Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (“TEİAŞ”) tarafından yapılacak talep tarafı katılımı hizmetinin kapasite tedarik süreci duyurusunda belirtilmesi gereken belgelere yeni bir belge eklenmiştir. Buna göre, dağıtım sistemine bağlı tüketim tesislerinin sayaç bilgileri ile anlaşma gücü değerlerini içeren ve ilgili dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından onaylanacak belgeye de söz konusu duyuruda yer verilmesi öngörülmüştür.
Ayrıca Sistem İşletmecisinin kritik aylarda toplayıcıların emre amadeliğini kontrol etmek amacıyla verebileceği test niteliğindeki yük düşme talimatlarının “eşit miktarda” yerine “eşit oranda” verilmesi düzenlenmiştir. Böylece toplayıcılara uygulanacak yük düşme miktarlarının, kapasite büyüklükleri dikkate alınarak oransal şekilde belirlenmesi öngörülmüştür.
XVI. Talep Tarafı Katılımı Hizmetinde Performans ve Ödeme Esaslarına İlişkin Değişiklikler (Yan Hizmetler Yönetmeliği Maddeler 31/E, 31/F ve 31/G)
Yan Hizmetler Yönetmeliği’nde yapılan değişikliklerle, talep tarafı katılımı hizmetinde toplayıcıların performansının değerlendirilmesine ilişkin eşikler yeniden düzenlenmiştir. Buna göre, verilen talimata kıyasla yük düşümünün %10’a kadar eksik gerçekleşmesi halinde hizmet “sağladı”, eksikliğin %10’u aşması ancak %25’in altında kalması halinde “sağlamadı”, %25 ve üzerinde olması halinde ise “katılmadı” olarak değerlendirilecektir. Talimat miktarının %50’ye kadar aşılması “sağladı”, %50’den fazla aşılması ise “sağlamadı” sayılacaktır. Ancak talimatın başlangıcından en az bir saat önce Sistem İşletmecisinin onayının alınması halinde %50’yi aşan yük düşümü de “sağladı” olarak kabul edilecektir.
Toplayıcılara yapılacak ödemelere ilişkin hükümler de güncellenmiştir. Hizmetin “sağlamadı” olarak değerlendirilmesi halinde ilgili uzlaştırma dönemi için aktivasyon bedeli ödenmeyecek olup bu durumda kapasite bedelinin ödeneceğine ilişkin açık hüküm kaldırılmıştır. “Katılmadı” olarak değerlendirilen durumlarda ise aktivasyon bedelinin yanı sıra, kritik ay içerisinde “katılmadı” olarak değerlendirilen toplam saat sayısının talimat verilen toplam saat sayısına oranına karşılık gelen kapasite bedeli de ödenmeyecektir. Böylece kapasite bedelinden yapılacak kesintinin hesaplanmasında oransal bir yöntem benimsenmiştir.
XVII. Yan Hizmet Performans Testleri İçin Geçiş Tarihinin Ertelenmesi (Yan Hizmetler Yönetmeliği Geçici Madde 12)
Yan Hizmetler Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikle, yan hizmet performans testlerinin gerçekleştirilmesi ve test sertifikaları ile raporlarının düzenlenmesinin 31/12/2026 tarihinden itibaren TEİAŞ tarafından gerçekleştirileceği düzenlenmiştir.
Buna göre, 31/12/2026 tarihine kadar gerçekleştirilecek testlerde TEİAŞ gözlemcisinin bulunması şartıyla, testi gerçekleştiren firmalardan akreditasyon aranmayacaktır.
XVIII. OSB ve Endüstri Bölgelerine İlişkin Talimat ve Veri Paylaşımı Yükümlülükleri (OSB Yönetmeliği Maddeler 7 ve 11)
OSB Yönetmeliği’nde yapılan değişikliklerle, dağıtım lisansı sahibi OSB’ler ile endüstri bölgelerinden sorumlu tüzel kişilere acil durum talimatlarının uygulanmasına ilişkin yeni yükümlülükler getirilmiştir. Buna göre, söz konusu kişiler, görevli tedarik şirketleri tarafından
kendilerine iletilen lisanssız elektrik üretim tesislerine ilişkin yük atma talimatlarını ve Elektrik Şebeke Yönetmeliği kapsamında TEİAŞ tarafından verilen acil durum talimatlarını yerine getirmekle yükümlü olacaktır.
Ayrıca dağıtım sistemlerine bağlı lisanssız üretim tesislerine ve talimatların yerine getirilmesine ilişkin bilgilerin görevli tedarik şirketleriyle paylaşılması, TEİAŞ tarafından acil durum önlemleri kapsamında talep edilen verilerin ise süresi içerisinde ve eksiksiz olarak iletilmesi zorunlu kılınmıştır. Talimatların yerine getirilmemesi veya veri paylaşımı yükümlülüklerine aykırı hareket edilmesi halinde Kanun’un 16 ncı maddesi kapsamında yaptırım uygulanacağı düzenlenmiştir.
XIX. Yürürlük Tarihleri ve Geçiş Düzenlemeleri
Değişiklik Yönetmelikleri 19/10/2026 tarihinde yürürlüğe girmiş olmakla birlikte, bazı düzenlemeler bakımından özel geçiş süreleri öngörülmüştür. Bu kapsamda,
- DUY’un 75 inci maddesinin dördüncü fıkrası kapsamındaki lisanssız elektrik üreticilerinin, mevcut bağlantı anlaşmalarının Kurul tarafından onaylanan standart bağlantı anlaşmasının genel hükümlerine uygun hale getirilmesi amacıyla 19/10/2026 tarihinden itibaren 60 gün içerisinde (en geç 18/12/2026 tarihine kadar) ilgili şebeke işletmecisine başvurmaları gerekmektedir.
- Lisanssız bağlantı anlaşmasının 16 ncı maddesinin birinci fıkrasının (f) ve (g) bentlerinde düzenlenen cezai şartlar 30/04/2027 tarihine kadar uygulanmayacaktır. Ancak söz konusu erteleme, 60 günlük başvuru yükümlülüğünü ortadan kaldırmamaktadır.
- Yan hizmet performans testlerinin gerçekleştirilmesi ve ilgili sertifika ile raporların düzenlenmesi 31/12/2026 tarihinden itibaren TEİAŞ tarafından üstlenilecektir.
- Termik kaynaklı üretim tesislerinin yük değişim eğrileri dikkate alınarak talimatlandırılmasına ilişkin düzenleme ise DUY’a eklenen Geçici Madde 41 uyarınca 01/01/2027 tarihinde uygulanmaya başlayacaktır.
Daha fazla bilgi ve destek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Bu değişikliklerin üçü Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği, Elektrik Piyasasında Depolama Faaliyetleri Yönetmeliği ve Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği’nde yapılmış olup bu yönetmelik değişikliklerine ilişkin ayrıca 22/10/2026 tarihli bülten yazımız yayımlanmış olduğundan mezkûr üç değişiklik yönetmeliği işbu bilgi notu kapsamı dışında bırakılmıştır.
İşbu bilgi notu, Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği (“DUY”), Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmelik (“YEKDEM Yönetmeliği”), Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği (“LÜY”), Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği (“Yan Hizmetler Yönetmeliği”) ile Organize Sanayi Bölgelerinin ve Endüstri Bölgelerinin Elektrik Piyasası Faaliyetlerine İlişkin Yönetmelik (“OSB Yönetmeliği”) kapsamında gerçekleştirilen değişikliklere ilişkindir. Söz yönetmelikler işbu bilgi notunda birlikte “Değişiklik Yönetmelikleri” olarak anılacaktır.
Bu çalışmada, Değişiklik Yönetmelikleri ile getirilen temel düzenlemeler ele alınmakta; önceki düzenlemelerden farklılaşan yönleri, piyasa katılımcıları bakımından doğuracağı sonuçlar ile yürürlük ve geçiş hükümleri özetlenmektedir.
I. Dengeleme Güç Piyasasında Bildirim ve Programlama Esaslarında Değişiklikler (DUY Maddeler 4, 9, 67, 68, 69, 69/A ve 76)
DUY’da yapılan değişikliklerle, dengeleme güç piyasasına ilişkin bazı hükümlerde yer alan “saatlik” ifadeleri kaldırılmış ve uzlaştırma dönemi bazında bildirim yapılmasına ilişkin esaslar yeniden düzenlenmiştir. Bu kapsamda, kesinleşmiş gün öncesi üretim/tüketim programı (“KGÜP”) tanımı değiştirilmiş; üretim ve tüketim tesisleri ile elektrik depolama üniteleri veya tesislerinin planlanan üretim ve/veya tüketim değerlerinin her bir uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi (“UEVÇB”) için ayrı ayrı bildirileceği düzenlenmiştir.
Ayrıca emre amade kapasite bildirimlerinin, tesislerin teknik koşulları dikkate alınarak sisteme verebilecekleri ve/veya sistemden çekebilecekleri azami güç miktarını kapsayacak şekilde yapılacağı hükme bağlanmıştır. Dağıtım sistemine bağlı lisanssız elektrik üretim tesislerinin KGÜP ve emre amade kapasite bildirimlerinin ise görevli tedarik şirketleri ve/veya toplayıcılar bazında oluşturulan UEVÇB’ler üzerinden gerçekleştirilmesi öngörülmüştür.
Bunun yanında, KGÜP bildirimini sürekli olarak yerine getirmeyen piyasa katılımcılarının, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun (“Kanun”) 16 ncı maddesi kapsamında yaptırım uygulanmak üzere EPDK’ya raporlanacağı öngörülmüştür. Ayrıca üretim ve/veya tüketimlerini KGÜP’lerine ve verilen talimatlara uygun gerçekleştirmeyen piyasa katılımcılarının EPDK’ya raporlanmasına ilişkin hüküm yeniden düzenlenmiş, Sistem İşletmecisinin, sistem güvenliği açısından gerekli görmesi halinde bu yönde bildirimde bulunmasına ilişkin takdir yetkisi korunmuştur.
II. Dengeleme Güç Piyasasında Teklif Bildirimleri, Teknik Kapasite ve Gün İçi Piyasası Fiyat Limitine İlişkin Değişiklikler (DUY Maddeler 66/C, 70, 71, 71/A ve 72)
DUY’da yapılan değişiklikle, gün içi piyasası teklif fiyat limitlerinin belirlenme yöntemi değiştirilmiştir. Alt fiyat limiti doğrudan ilgili usul ve esaslarda belirlenen limite bağlanmıştır. Buna göre, teklif üst fiyat limiti, ilgili usul ve esaslarda belirlenen üst fiyat limitine, bu tutarın pozitif ve negatif dengesizlik katsayılarından düşük olanıyla çarpılması sonucu hesaplanan tutarın eklenmesi suretiyle belirlenecektir.
Termik kaynaklı elektrik üretim tesisleri bakımından, teklif miktarlarının Piyasa Yönetim Sistemi (“PYS”) üzerinden bildirilen ve tesislerin üretimlerini artırma veya azaltma hızlarını gösteren yüklenme ve yük düşme eğrilerine göre Sistem İşletmecisinin değerlendirmesine sunulması öngörülmüştür. Söz konusu eğrilerin bir takvim yılı içerisinde en fazla dört defa güncellenebileceği düzenlenmiştir. Ayrıca Sistem İşletmecisine, devrede bulunan termik kaynaklı dengeleme birimlerine bu eğrileri dikkate alarak talimat verme imkânı tanınmış olup bu düzenleme 01/01/2027 tarihinde uygulanmaya başlayacaktır.
Tekliflerin güncellenmesine ilişkin olarak ise, teknik zorunluluk nedeniyle yapılan teklif miktarı değişikliklerinin gerekçelerinin PYS üzerinden de bildirilebilmesine imkân tanınmıştır. Bildirim için öngörülen olayı takip eden üç iş günlük süre ise korunmuştur.
III. Dengeleme Talimatlarının Kesinleşmesi ve Gerçekleşmelerin Kontrolüne İlişkin Değişiklikler (DUY Maddeler 68, 71, 73, 78, 104, 107, 109 ve 113)
DUY’da yapılan değişikliklerle, dengeleme güç piyasasında verilen talimatların kesinleşmesine, fiyatların duyurulmasına ve talimatların yerine getirilmesinin kontrolüne ilişkin esaslar yeniden düzenlenmiştir. Bu kapsamda, sistem marjinal fiyatlarının (“SMF”) her uzlaştırma dönemini takip eden dört saat içerisinde açıklanması ve verilen talimatlara ilişkin mutabakatın da aynı süre içerisinde tamamlanması öngörülmüştür. Mutabakat süresinin sona ermesinin ardından talimatlarda ve SMF’de değişiklik yapılamayacağı hükme bağlanmıştır.
KGÜP’ün üzerinde üretim yapan tesislerin öncelikle KGÜP seviyesinde çalışmaları için uyarılması, uyarıya uyulmaması halinde ise durumun EPDK’ya raporlanması öngörülmüştür. Söz konusu uyarı talimat niteliğinde değildir. Ayrıca dengeleme güç piyasasında yerine getirilmeyen talimatların raporlanmasına ilişkin kriterlerin Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (“Kurul”) kararıyla belirleneceği düzenlenmiştir.
Lisanssız elektrik üretim tesisleri bakımından, yük alma ve yük atma talimatlarının yerine getirilme miktarlarının, uzlaştırmaya esas veriş miktarı ile KGÜP değerleri esas alınarak hesaplanması düzenlenmiştir. Ayrıca soğuk veya ılık yedek olmaları nedeniyle talimatlandırılmayan UEVÇB’lerin tekliflerinin SMF hesabına dahil edilmeyeceği ve beklenen üretim/tüketim miktarından sapmaların uzlaştırma hesaplamalarında dikkate alınacağı hükme bağlanmıştır.
IV. Acil Durum Talimatlarının Fiyatlandırılması, Uygulanma Sırası ve Uzaktan Kontrole İlişkin Değişiklikler (DUY Madde 75; LÜY Madde 21)
DUY’da yapılan değişiklikle, acil durumlarda talimat verilebilecek tesislere ilişkin hükümde müstakil elektrik depolama tesislerine açıkça yer verilmiş ve acil durum talimatlarının uzlaştırma fiyatının belirlenmesinde kullanılan “saat” esaslı ifadeler “uzlaştırma dönemi” esasına göre güncellenmiştir. Temel fiyat belirleme yöntemleri korunmuş olup uzlaştırma dönemi esasına uyarlanan düzenlemeye göre yük alma ve yük atma talimatlarının fiyatlandırılmasında ilgili uzlaştırma dönemindeki talimat fiyatları, aynı yönde talimat bulunmaması halinde ise bir önceki ayın teklif fiyatları ile gerektiğinde ilgili uzlaştırma döneminin piyasa takas fiyatı (“PTF”) esas alınacaktır.
Dağıtım sistemine bağlı lisanssız elektrik üretim tesislerine yönelik acil durum talimatlarının uygulanma sırası yeniden düzenlenmiştir. Buna göre, talimatların öncelikle işletmedeki elektriksel kurulu gücü 900 kW ve üzerindeki tesislerden, en yüksek kurulu güce sahip olandan başlanarak uygulanması öngörülmüştür. 900 kW sınırı, talimatlara tabi olabilecek tesislerin kapsamını değil, uygulama önceliğini belirlemektedir. Sıralamada ayrıca mekanik kurulu güç, ilk kabul tarihi ve bağlantı anlaşması tarihi dikkate alınacaktır.
Talimatların uygulanmasına görevli tedarik şirketlerinin portföylerinden başlanacak olup bu şirketler, ilgili dağıtım şirketleri ile dağıtım lisansı sahibi organize sanayi ve endüstri bölgeleriyle koordineli olarak bölgelerindeki lisanssız üretim tesisleri için tek bir UEVÇB oluşturacaktır. Görevli tedarik şirketleri, talimat kapsamındaki tesislerin listesini ilgili şebeke işletmecilerine iletecek, dağıtım şirketleri ile dağıtım lisansı sahibi organize sanayi ve endüstri bölgeleri talimatların uygulanmasını sağlayarak gerçekleşme bilgilerini bildirecektir. Toplayıcılar ise portföylerindeki lisanssız üretim tesisleri için gerekli uzaktan kontrol mekanizmalarını kurmak ve talimatların yerine getirilmesini sağlamakla yükümlü olacaktır.
Bununla bağlantılı olarak, LÜY’nin 21 inci maddesine eklenen fıkra ile dağıtım şirketleri ile dağıtım lisansı sahibi organize sanayi ve endüstri bölgelerine ilgili lisanssız üretim tesislerini acil durum talimatlarının uygulanması amacıyla uzaktan kontrol etme yetkisi tanınmıştır. İlgili şebeke işletmecisinin, acil durumun sona erdiğini 15 dakika içerisinde telefon ve kalıcı veri saklayıcısı aracılığıyla üreticiye bildirmesi gerekmekte olup bildirimin ardından tesisin yeniden enerjilendirilmesinden üretici sorumlu olacaktır.
V. Acil Durum Talimatlarına Uyulmamasının Mali Sonuçları (LÜY Ek Madde 4; YEKDEM Yönetmeliği Maddeler 12 ve 18)
LÜY’e eklenen Ek Madde 4 ile lisanssız elektrik üretim tesislerinin acil durum yük atma talimatlarına uymaması halinde uygulanacak mali sonuçlar düzenlenmiştir. Buna göre, talimatın yerine getirilmeyen kısmına karşılık gelen elektrik üretimi için ilgili uzlaştırma döneminde herhangi bir ödeme yapılmayacaktır.
Bunun yanında, talimata aykırı üretim miktarı üzerinden, ilgili tesise uygulanan fiyatlandırma esaslarına göre (i) 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun’a (“YEK Kanunu”) ekli I sayılı Cetvel’deki fiyat, (ii) 12/06/2026 tarihli ve 11415 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında uygulanan fiyat veya (iii) LÜY’nin 28 inci maddesi uyarınca belirlenen abone grubu ve kademe tarife fiyatı esas alınarak bir bedel hesaplanacaktır. Söz konusu bedel, görevli tedarik şirketleri ve/veya toplayıcılar tarafından ilgili lisanssız üreticiden tahsil edilecek ve YEKDEM hesaplamalarına dahil edilmek üzere Piyasa İşletmecisine bildirilecektir.
Bu düzenlemeye paralel olarak, YEKDEM Yönetmeliği’nin 12 ve 18 inci maddelerinde yer alan YEK toplam bedeli (“YEKTOB”) ve YEK bedeli (“YEKBED”) hesaplamaları güncellenmiş; acil durum talimatlarının yerine getirilmeyen kısmı için hesaplanan teslim edilmeyen talimat lisanssız maliyet tutarı (“TELMT”) söz konusu hesaplamalara dahil edilmiştir.
VI. Lisanssız Üretim Tesislerinin Bağlantı Anlaşmalarına İlişkin Geçiş Düzenlemesi (LÜY Geçici Madde 14)
LÜY’ye eklenen Geçici Madde 14 ile acil durum talimatları kapsamındaki lisanssız elektrik üreticilerinin bağlantı anlaşmalarının güncellenmesine ilişkin bir geçiş süreci düzenlenmiştir. Buna göre, DUY’nin 75 inci maddesinin dördüncü fıkrası kapsamındaki lisanssız üreticilerin, mevcut bağlantı anlaşmalarının Kurul tarafından onaylanan Lisanssız Elektrik Üreticileri İçin Dağıtım Sistemine Bağlantı Anlaşması’nın genel hükümlerine uygun hale getirilmesi amacıyla 19/10/2026 tarihinden itibaren 60 gün içerisinde (en geç 18/12/2026 tarihine kadar) ilgili şebeke işletmecisine başvurmaları gerekmektedir. Belirtilen süre içerisinde başvuru yapılmaması halinde, Kurul tarafından onaylanmış ve yürürlükte bulunan bağlantı anlaşması hükümleri kapsamında işlem yapılacaktır.
Ayrıca söz konusu standart bağlantı anlaşmasının 16 ncı maddesinin birinci fıkrasının (f) ve (g) bentlerinde düzenlenen cezai şartların 30/04/2027 tarihine kadar uygulanmayacağı düzenlenmiştir. Bununla birlikte, cezai şartların uygulanmasının ertelenmesi, lisanssız üreticilerin 60 günlük başvuru yükümlülüğünü ortadan kaldırmamaktadır.
VII. Lisanssız Üretimde Mahsuplaşma ve Tesis İçi Tüketimin Faturalandırılması (LÜY Maddeler 26 ve 28; YEKDEM Yönetmeliği Madde 3)
LÜY’nin 28 inci maddesinde yapılan değişiklikle, lisanssız elektrik üretim tesislerinin kendi faaliyetlerinden kaynaklanan elektrik tüketiminin mahsuplaşmaya dahil edilmesine ve faturalandırılmasına ilişkin esaslar yeniden düzenlenmiştir. Buna göre, üretim ve tüketim tesislerinin aynı dağıtım bölgesinde ancak farklı ölçüm noktalarında bulunması halinde, üretim sahasındaki yapı ve ekipmanların çalışmasından kaynaklanan elektrik tüketimi, ilişkili tüketim tesislerinin tüketimine eklenerek mahsuplaşmaya dahil edilecektir.
Üretim tesisiyle aynı dağıtım bölgesinde ilişkilendirilmiş bir tüketim tesisi bulunmaması halinde ise söz konusu iç tüketim, abonelik şartı aranmaksızın görevli tedarik şirketi tarafından üreticiye aylık olarak fatura edilecektir. Faturalandırmada, ilişkili tüketim tesislerinin abone grupları için geçerli en yüksek perakende tek zamanlı aktif enerji bedeli esas alınacak, ilişkili tüketim tesislerinin iletim sistemine bağlı olması halinde ise iletim sistemi kullanıcılarına ait perakende tek zamanlı enerji bedeli uygulanacaktır.
Ayrıca LÜY’ün 26 ncı maddesindeki madde içi atıf güncellenmiş; YEKDEM Yönetmeliği’nin 3 üncü maddesinde yer alan lisanssız üreticilere ödenecek toplam bedel (“LÜYTOB”) tanımının, LÜY’ün 26 ncı maddesi kapsamında mahsuplaşma uygulanan tesislere ilişkin kısmından “aylık” ibaresi kaldırılmıştır.
VIII. Lisanssız Elektrik Üretim Tesislerine Bütünleşik Depolama Ünitesi Kurulmasına İlişkin Düzenleme (LÜY Ek Madde 3)
LÜY’ün Ek Madde 3 hükmüne “kapasite sınırlaması olmaksızın” ibaresi eklenmiştir. Buna göre, lisanssız elektrik üretim tesislerine, depolama ünitesinin elektriksel gücü üretim tesisinin elektriksel gücünü aşmamak kaydıyla, enerji depolama kapasitesi bakımından ayrıca bir sınırlama olmaksızın bütünleşik elektrik depolama ünitesi kurulabileceği açıkça düzenlenmiştir. Böylece depolama ünitelerinin kurulu gücüne ilişkin mevcut sınır korunurken depolanabilecek enerji miktarı bakımından esneklik sağlanmıştır.
IX. Depolanan Elektriğin YEKDEM Kapsamında Değerlendirilmesine İlişkin Değişiklikler (YEKDEM Yönetmeliği Madde 8)
YEKDEM Yönetmeliği’nin 8 inci maddesinde yapılan değişikliklerle, elektrik depolama ünitelerinden şebekeye verilen enerjinin YEKDEM kapsamında değerlendirilmesine ilişkin esaslar yeniden düzenlenmiş ve depolanan enerjinin kaynağına göre sanal kayıtların tutulmasına ilişkin kurallar getirilmiştir.
Buna göre, YEKDEM’e katılım sonrasında üretim tesisinde üretilerek depolanan ve daha sonra şebekeye verilen enerji, sanal kayıtlarla tespit edilmesi şartıyla YEKDEM kapsamında değerlendirilecektir. Buna karşılık, şebekeden çekilerek depolanan enerji YEKDEM desteğinden yararlanamayacaktır. Depolama ünitesinden şebekeye enerji verildiğinde öncelikle şebekeden çekilerek depolanan enerjinin kullanıldığı kabul edilecek, bu miktarı aşan enerji ise sanal kayıtlar dikkate alınarak YEKDEM kapsamında değerlendirilebilecektir.
Ayrıca sanal kayıtlarda izlenen toplam enerji miktarının depolama ünitesinin işletmedeki kapasitesini aşamayacağı düzenlenmiştir. Depolama kapasitesine ulaşıldıktan sonra yeni enerji depolanması halinde, mevcut sanal kayıtlardaki enerji miktarları oransal olarak azaltılacak ve kayıtlar yeni depolanan enerjinin kaynağına göre güncellenecektir.
YEKDEM’e ilk kez katılan tesislerde, katılımın başladığı uzlaştırma dönemi itibarıyla depoda bulunan enerji için, YEK Kanunu’nun 6/C maddesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla, YEKDEM kapsamında ödeme yapılmayacaktır. Ayrıca ilgili depolama mevzuatında belirtilen koşullara uygun olarak tesis edilen, depolama ünitesiyle bütünleşik yardımcı kaynaktan üretilerek şebekeye verilen enerjinin de YEKDEM kapsamında değerlendirilme-yeceği düzenlenmiştir.
X. YEKDEM Bedellerinin Hesaplanması ve Yerli Aksam Desteğine İlişkin Değişiklikler (YEKDEM Yönetmeliği Maddeler 12 ve 18)
YEKDEM Yönetmeliği’nin 12 ve 18 inci maddelerinde yapılan değişikliklerle, YEKTOB ve YEKBED hesaplama esasları güncellenmiştir. Bu kapsamda, depolanmadan veya depolandıktan sonra şebekeye verilen enerjinin YEKDEM kapsamındaki miktarı ve ilgili YEK fiyatı dikkate alınarak hesaplama yapılacağı düzenlenmiş; acil durum yük atma talimatlarına uyulmaması nedeniyle oluşan TELMT de söz konusu hesaplamalara dahil edilmiştir.
Ayrıca YEK Kanunu’nun 6/B maddesinin birinci fıkrası kapsamında 30/06/2021 tarihinden sonra işletmeye giren ve YEKDEM’e kayıtlı olmayan üretim tesislerinde yerli aksam kullanılması halinde, 7189 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca belirlenen yerli aksam destek fiyatı ve ilgili uzlaştırma dönemindeki uzlaştırmaya esas veriş miktarı dikkate alınarak hesaplanan bedelin üreticiye ödenmesi öngörülmüştür. Yerli aksam desteği ve kapasite artışları kapsamında hesaplanan ilgili bedellerin YEKTOB’a eklenmesi de açıkça düzenlenmiştir.
Bunun yanında, YEKDEM Yönetmeliği’nin 18 inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan ve 23 üncü maddenin altıncı fıkrasındaki hükümlerin YEK Kanunu’nun 6/C maddesi kapsamındaki kapasite artışlarına da uygulanacağını öngören son cümle yürürlükten kaldırılmıştır.
XI. Beklenen Üretim Seviyesini Aşan Elektriğin YEKDEM Kapsamında Değerlendirilmesi (YEKDEM Yönetmeliği Madde 23)
YEKDEM Yönetmeliği’nin 23 üncü maddesinde yapılan değişiklikle, lisanslı elektrik üretim tesislerine yük atma talimatı verildiği veya belirli fiyat ve enerji fazlası koşullarının gerçekleştiği uzlaştırma dönemlerinde, beklenen üretim seviyesini aşan elektriğin YEKDEM kapsamında değerlendirilmesine ilişkin esaslar yeniden düzenlenmiştir.
Buna göre, beklenen üretim seviyesi, KGÜP’ten yük atma talimat miktarları düşülerek; varsa yük alma talimat miktarları, sekonder frekans kontrol rezerv dengesizlikleri ile sınırlı frekans hassasiyet modu hizmeti rezervleri eklenerek hesaplanacaktır. KGÜP bildirilmemesi halinde ilgili uzlaştırma dönemi için KGÜP değeri sıfır kabul edilecektir. Beklenen seviyeyi aşan üretim, PTF’nin ilgili YEK fiyatı ile varsa yerli aksam destek fiyatı toplamına eşit veya bu toplamdan yüksek olması halinde YEKDEM kapsamında değerlendirilecektir. PTF’nin bu toplamın altında kalması halinde ise destek kapsamına alınmayacaktır. Ayrıca talimat mutabakat süresi içerisinde bildirilen ve yerine getirilmeyen enerji miktarlarının hesaplamada verilen talimat miktarlarından düşülmeyeceği düzenlenmiştir.
Bunun yanında, pazar günleri hariç resmî tatil ve ulusal bayram günlerinde KGÜP’ün üzerinde gerçekleştirilen üretimin YEKDEM hesaplamalarına dahil edilmemesini düzenleyen dokuzuncu fıkra yürürlükten kaldırılmıştır.
XII. Haksız veya Fazla Destek Ödemelerinin Faiziyle Geri Alınması (YEKDEM Yönetmeliği Madde 27)
YEKDEM Yönetmeliği’nin 27 nci maddesi yeniden düzenlenerek haksız veya fazla destek ödemelerinin geri alınmasına ilişkin esaslar belirlenmiştir. Buna göre, ön lisans, lisans veya kabul süreçlerindeki başvurularda yanıltıcı veya sahte belge verdiği ya da düzenlediği tespit edilen üretim lisansı sahibi tüzel kişiler, ilgili yılın nihai YEK listesinden çıkarılacaktır. Bu kişilere geçmişte ödenen YEK bedelleri, ödeme tarihinden itibaren 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 51 inci maddesinde belirlenen faiz oranı esas alınarak güncellenecek ve Piyasa İşletmecisi tarafından fatura edilecektir. Ayrıca Kanun’un 16 ncı maddesi kapsamında yaptırım uygulanacaktır.
YEKDEM’e katılma hakkı bulunmadığı halde destekten yararlandığı tespit edilen üretim lisansı sahibi tüzel kişiler bakımından da listeden çıkarma ve geçmiş ödemelerin faiziyle geri alınması öngörülmüştür. Bu hesaplamalarda YEKBED’in negatif olduğu uzlaştırma dönemleri için değer sıfır kabul edilecektir. Diğer fazla ödemeler ile yargı kararı gereğince geri alınması gereken tutarlar da aynı faiz esasına göre tahsil edilecektir.
Yerli aksam desteği bakımından, ilgili aksam veya bütünleştirici parçanın destek koşullarını karşılamadığının Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (“Bakanlık”) tarafından tespit edilmesi halinde, söz konusu aksama ilişkin destek bedeli üretim tesisi sahibinden faiziyle tahsil edilecektir. Yanıltıcı veya sahte belgeye dayalı yerli aksam desteği alınması halinde ayrıca Kanun’un 16 ncı maddesi kapsamında işlem yapılacaktır.
Lisanssız elektrik üretim tesislerine yapılan fazla veya şartları karşılamayan destek ödemeleri ise “ödeme tarihi itibarıyla” ilgili toplayıcı veya görevli tedarik şirketi tarafından üreticilerden geçmişe dönük olarak faiziyle tahsil edilecek ve toplayıcı veya görevli tedarik şirketi tarafından tahsil edilen tutar, cari fatura dönemi LÜYTOB hesabına dahil edilmek üzere Piyasa İşletmecisine bildirilecektir.
XIII. Toplayıcı Portföyüne Kayıt, Dengesizlik ve Uzlaştırma İşlemleri (DUY Maddeler 23, 32/C, 110, 111 ve 113)
DUY’da yapılan değişikliklerle, üretim tesislerinin toplayıcı portföyüne kaydedilebilmesi için yeni şartlar getirilmiştir. Buna göre, bir üretim tesisinin toplayıcı portföyüne dahil edilebilmesi için en az bir ünitesinin Bakanlık kabulünün yapılmış olması ve devrin gerçekleşeceği tarihte tesisle ilişkili UEVÇB kayıtlarının tamamlanmış olması gerekmektedir. Ayrıca DUY’un 23 üncü maddesine eklenen bentle, lisanssız elektrik üretim tesisleriyle ilişkilendirilen tüketim noktalarından çekilen elektrik enerjisini ölçen sayaçlar da kayıt altına alınacak sayaçlar kapsamına dahil edilmiştir.
Bunun yanında, toplayıcı portföyünde yer alan dengeleme birimi olmayan lisanslı ve lisanssız elektrik üretim tesisleri ile müstakil elektrik depolama tesislerinin kesinleşmiş üretim programından sapma tutarının (“KÜPST”) hesaplanmasına ilişkin esaslar yeniden düzenlenmiştir. Buna göre, dengeleme birimi oluşturmak üzere tesislerin topluluk halinde kaydedilmesi durumunda hesaplama, topluluk için oluşturulan UEVÇB üzerinden yapılacaktır. Topluluk oluşturulmaması halinde ise lisanslı üretim tesisleri için münferit tesis, iletim sistemine bağlı lisanssız üretim tesisleri için santral, dağıtım sistemine bağlı lisanssız üretim tesisleri için ise piyasa katılımcısı bazında oluşturulan UEVÇB esas alınacaktır. Hesaplamada uygulanacak tolerans katsayısı Kurul kararıyla belirlenecektir.
Ayrıca dengesizlik tutarlarının ve yerine getirilmiş yük alma/yük atma teklif miktarlarının hesaplanmasına ilişkin hükümler güncellenmiş; beklenen üretim/tüketim miktarından sapmaların da ilgili uzlaştırma hesaplamalarında dikkate alınması düzenlenmiştir.
XIV. Önlisans ve Lisans Projelerinden Kaynaklanan Alacakların Piyasa Gelirlerinden Tahsili (DUY Madde 132/C)
DUY’un 132/C maddesinde yapılan değişiklikle, ön lisans ve lisans projelerine ilişkin taşınmaz ve kamulaştırma uyuşmazlıklarından kaynaklanan borçların piyasa alacaklarından tahsiline yönelik mevcut düzenlemeye ilave tedbirler getirilmiştir. Buna göre, ilgili dava ve icra takiplerinden doğan tutarların EPDK tarafından verilen süre içerisinde ödenmemesi halinde, ön lisans veya lisans sahibinin piyasa alacaklarından tahsilat yapılmasının yanı sıra, borç tamamen tahsil edilinceye kadar ilgili tüzel kişinin satıcı olduğu ikili anlaşma bildirimlerine izin verilmeyecek ve ileriye dönük satış bildirimleri iptal edilecektir.
Ayrıca ilgili tüzel kişilerin toplayıcı portföylerine ve dengeden sorumlu gruplara katılması engellenecek; mevcut portföy veya gruplarda yer almaları halinde bildirim tarihini takip eden ilk fatura döneminde bu yapılardan çıkarılmaları sağlanacaktır. İlgili tüzel kişinin dengeden sorumlu grubun tarafı olması halinde ise grup dağıtılacaktır. Bunun yanında, bu kapsamdaki alacakların başka bir işleme konu edilmeden öncelikli olarak EPDK hesabına aktarılması hükme bağlanmıştır.
XV. Talep Tarafı Katılımında Kapasite Tedariki ve Emre Amadelik Kontrolüne İlişkin Değişiklikler (Yan Hizmetler Yönetmeliği Madde 31/C)
Yan Hizmetler Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikle, Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (“TEİAŞ”) tarafından yapılacak talep tarafı katılımı hizmetinin kapasite tedarik süreci duyurusunda belirtilmesi gereken belgelere yeni bir belge eklenmiştir. Buna göre, dağıtım sistemine bağlı tüketim tesislerinin sayaç bilgileri ile anlaşma gücü değerlerini içeren ve ilgili dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından onaylanacak belgeye de söz konusu duyuruda yer verilmesi öngörülmüştür.
Ayrıca Sistem İşletmecisinin kritik aylarda toplayıcıların emre amadeliğini kontrol etmek amacıyla verebileceği test niteliğindeki yük düşme talimatlarının “eşit miktarda” yerine “eşit oranda” verilmesi düzenlenmiştir. Böylece toplayıcılara uygulanacak yük düşme miktarlarının, kapasite büyüklükleri dikkate alınarak oransal şekilde belirlenmesi öngörülmüştür.
XVI. Talep Tarafı Katılımı Hizmetinde Performans ve Ödeme Esaslarına İlişkin Değişiklikler (Yan Hizmetler Yönetmeliği Maddeler 31/E, 31/F ve 31/G)
Yan Hizmetler Yönetmeliği’nde yapılan değişikliklerle, talep tarafı katılımı hizmetinde toplayıcıların performansının değerlendirilmesine ilişkin eşikler yeniden düzenlenmiştir. Buna göre, verilen talimata kıyasla yük düşümünün %10’a kadar eksik gerçekleşmesi halinde hizmet “sağladı”, eksikliğin %10’u aşması ancak %25’in altında kalması halinde “sağlamadı”, %25 ve üzerinde olması halinde ise “katılmadı” olarak değerlendirilecektir. Talimat miktarının %50’ye kadar aşılması “sağladı”, %50’den fazla aşılması ise “sağlamadı” sayılacaktır. Ancak talimatın başlangıcından en az bir saat önce Sistem İşletmecisinin onayının alınması halinde %50’yi aşan yük düşümü de “sağladı” olarak kabul edilecektir.
Toplayıcılara yapılacak ödemelere ilişkin hükümler de güncellenmiştir. Hizmetin “sağlamadı” olarak değerlendirilmesi halinde ilgili uzlaştırma dönemi için aktivasyon bedeli ödenmeyecek olup bu durumda kapasite bedelinin ödeneceğine ilişkin açık hüküm kaldırılmıştır. “Katılmadı” olarak değerlendirilen durumlarda ise aktivasyon bedelinin yanı sıra, kritik ay içerisinde “katılmadı” olarak değerlendirilen toplam saat sayısının talimat verilen toplam saat sayısına oranına karşılık gelen kapasite bedeli de ödenmeyecektir. Böylece kapasite bedelinden yapılacak kesintinin hesaplanmasında oransal bir yöntem benimsenmiştir.
XVII. Yan Hizmet Performans Testleri İçin Geçiş Tarihinin Ertelenmesi (Yan Hizmetler Yönetmeliği Geçici Madde 12)
Yan Hizmetler Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikle, yan hizmet performans testlerinin gerçekleştirilmesi ve test sertifikaları ile raporlarının düzenlenmesinin 31/12/2026 tarihinden itibaren TEİAŞ tarafından gerçekleştirileceği düzenlenmiştir.
Buna göre, 31/12/2026 tarihine kadar gerçekleştirilecek testlerde TEİAŞ gözlemcisinin bulunması şartıyla, testi gerçekleştiren firmalardan akreditasyon aranmayacaktır.
XVIII. OSB ve Endüstri Bölgelerine İlişkin Talimat ve Veri Paylaşımı Yükümlülükleri (OSB Yönetmeliği Maddeler 7 ve 11)
OSB Yönetmeliği’nde yapılan değişikliklerle, dağıtım lisansı sahibi OSB’ler ile endüstri bölgelerinden sorumlu tüzel kişilere acil durum talimatlarının uygulanmasına ilişkin yeni yükümlülükler getirilmiştir. Buna göre, söz konusu kişiler, görevli tedarik şirketleri tarafından
kendilerine iletilen lisanssız elektrik üretim tesislerine ilişkin yük atma talimatlarını ve Elektrik Şebeke Yönetmeliği kapsamında TEİAŞ tarafından verilen acil durum talimatlarını yerine getirmekle yükümlü olacaktır.
Ayrıca dağıtım sistemlerine bağlı lisanssız üretim tesislerine ve talimatların yerine getirilmesine ilişkin bilgilerin görevli tedarik şirketleriyle paylaşılması, TEİAŞ tarafından acil durum önlemleri kapsamında talep edilen verilerin ise süresi içerisinde ve eksiksiz olarak iletilmesi zorunlu kılınmıştır. Talimatların yerine getirilmemesi veya veri paylaşımı yükümlülüklerine aykırı hareket edilmesi halinde Kanun’un 16 ncı maddesi kapsamında yaptırım uygulanacağı düzenlenmiştir.
XIX. Yürürlük Tarihleri ve Geçiş Düzenlemeleri
Değişiklik Yönetmelikleri 19/10/2026 tarihinde yürürlüğe girmiş olmakla birlikte, bazı düzenlemeler bakımından özel geçiş süreleri öngörülmüştür. Bu kapsamda,
- DUY’un 75 inci maddesinin dördüncü fıkrası kapsamındaki lisanssız elektrik üreticilerinin, mevcut bağlantı anlaşmalarının Kurul tarafından onaylanan standart bağlantı anlaşmasının genel hükümlerine uygun hale getirilmesi amacıyla 19/10/2026 tarihinden itibaren 60 gün içerisinde (en geç 18/12/2026 tarihine kadar) ilgili şebeke işletmecisine başvurmaları gerekmektedir.
- Lisanssız bağlantı anlaşmasının 16 ncı maddesinin birinci fıkrasının (f) ve (g) bentlerinde düzenlenen cezai şartlar 30/04/2027 tarihine kadar uygulanmayacaktır. Ancak söz konusu erteleme, 60 günlük başvuru yükümlülüğünü ortadan kaldırmamaktadır.
- Yan hizmet performans testlerinin gerçekleştirilmesi ve ilgili sertifika ile raporların düzenlenmesi 31/12/2026 tarihinden itibaren TEİAŞ tarafından üstlenilecektir.
- Termik kaynaklı üretim tesislerinin yük değişim eğrileri dikkate alınarak talimatlandırılmasına ilişkin düzenleme ise DUY’a eklenen Geçici Madde 41 uyarınca 01/01/2027 tarihinde uygulanmaya başlayacaktır.
Daha fazla bilgi ve destek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
PDF İndirin
s.kayikci@lbfpartners.com
