Ana Sayfa arrow Haberler & Yayınlar arrow Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği'nde Değişiklikler: Performans Testleri Artık TEİAŞ Tarafından Gerçekleştirilecek

Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği'nde Değişiklikler: Performans Testleri Artık TEİAŞ Tarafından Gerçekleştirilecek


Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu ("EPDK"), 09/04/2026 tarih ve 33219 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ("Değişiklik Yönetmeliği") ile Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği'nde ("Yönetmelik") bazı değişiklikler gerçekleştirmiştir. 

Söz konusu değişiklikler; yan hizmet sertifikaları ve performans testlerinin kim tarafından yürütüleceği, belgelendirme esasları ve tüzel kişilerin yükümlülüklerini düzenlemektedir.

Değişiklik Yönetmeliği’ne buradan ulaşabilirsiniz.

Bu çalışmada, Değişiklik Yönetmeliği ile hayata geçirilen temel değişiklikler, ilgili oldukları başlıklar altında toplanarak sistematik biçimde ele alınmakta; değişikliklerin mevcut düzenleyici çerçeveye etkileri ve uygulamaya yönelik sonuçları değerlendirilmektedir.

1. Yan Hizmet Sertifikalarının Tanımında Değişiklik (Madde 4)

Değişiklik Yönetmeliği ile Yönetmelik’in 4 üncü maddesinde yer alan yan hizmet sertifikalarının tanımında yer alan "yetkilendirilmiş bağımsız firmalar tarafından verilen" ibaresi "TEİAŞ tarafından verilen" şeklinde değiştirilmiştir. Bunun yanı sıra, aynı maddede yer alan "ğğğ) TÜRKAK: Türk Akreditasyon Kurumunu" bendi mülga edilmiştir.

Bu değişikliklerle, sertifika verme yetkisi bağımsız ve akredite muayene kuruluşlarından alınarak doğrudan TEİAŞ'a devredilmekte; TÜRKAK tanımının mülga edilmesi ise akredite firma sisteminin bütünüyle terk edildiğini teyit etmektedir. Böylece belgelendirme sürecinde merkezi denetim güçlendirilmekte ve bağımsız muayene kuruluşlarının bu alandaki rolü sona ermektedir.

2. Tüzel Kişilerin Yükümlülükleri: Performans Testlerinde Yeni Rejim (Madde 7)

Yönetmelik'in 7 nci maddesinde düzenlenen tüzel kişi yükümlülükleri kapsamında, eski düzenleme, sekonder frekans kontrol hizmeti hariç olmak üzere sunulacak yan hizmete ilişkin performans testlerinin yetkilendirilmiş bağımsız firmalar aracılığıyla, sekonder frekans kontrol performans testlerinin ise TEİAŞ'ın ilgili birimi tarafından gerçekleştirilmesinin sağlanması yükümlülüğünü öngörmekteydi.

Yeni düzenlemede ise bu bent değiştirilerek, sunulacak yan hizmete ilişkin performans testlerinin, herhangi bir hizmet ayrımı yapılmaksızın TEİAŞ tarafından gerçekleştirileceği belirtilmiştir.

Böylece bağımsız akredite firmalar artık bu sürecin dışında bırakılmakta; tüm performans testlerinde TEİAŞ tek yetkili merci haline gelmektedir. Bu düzenleme, performans testlerinin yürütülmesinde yeknesaklık sağlamakla birlikte, daha önce akredite firmalar aracılığıyla tesis edilen bağımsız doğrulama mekanizmasını ortadan kaldırmaktadır.

3. Belgelendirme Esaslarında Kapsamlı Yeniden Düzenleme (Madde 8)

Yan hizmetler belgelendirme esaslarını düzenleyen Yönetmelik'in 8 inci maddesi bütünüyle yeniden kaleme alınmıştır.
Eski hükme göre, yan hizmet anlaşmaları kapsamında yükümlülük üstlenen tüzel kişiler, talep tarafı katılımı hizmeti, sekonder frekans kontrol hizmeti ve bölgesel kapasite kiralama hizmeti hariç olmak üzere diğer yan hizmetleri sağlayacakları tesislerin ilgili yan hizmeti sağlama niteliğine sahip olduğunu TEİAŞ'a sunulacak bir sertifika aracılığıyla belgelendirmekteydi. 

Tüzel kişiler, sekonder frekans kontrol hizmetini sağlayacağı tesislerinin bu hizmeti sağlama niteliğine sahip olduğunu, TEİAŞ'ın ilgili birimi tarafından gerçekleştirilecek performans testleri neticesinde TEİAŞ tarafından onaylanan standart sekonder frekans kontrol performans test raporu ile; talep tarafı katılımı hizmetine katılmak isteyen toplayıcılar ise hizmeti sağlama niteliğine sahip olduklarını TEİAŞ tarafından verilecek talep tarafı katılımı test raporu ile belgelendirmekteydi.

Değişiklik Yönetmeliği ile bu ayrımlı yapı terk edilerek birleşik ve sade bir sistem benimsenmiştir. Buna göre, yan hizmet anlaşmaları kapsamında yükümlülük üstlenen veya hizmet sunmak isteyen tüzel kişiler, yan hizmetleri sağlayacakları tesislerin ilgili yan hizmeti sağlama niteliğine sahip olduğunu, TEİAŞ tarafından gerçekleştirilecek performans testleri neticesinde TEİAŞ tarafından onaylanan standart test raporu veya sertifikası ile belgelendirmek zorundadır.

İkinci fıkrada yapılan değişiklikle, daha önce ayrı ayrı sayılan belge türleri "yan hizmet raporları veya sertifikaları" ifadesiyle tek bir kavram altında birleştirilmiştir. Eski düzenlemede yer alan "ilgili yan hizmeti sunmaya başlamadan önce" koşulu kaldırılmış; belgelerin TEİAŞ'a sunulma zamanı yalnızca Yönetmelik'te düzenlenen tedarik sürecinde belirtilen aşama veya yan hizmet anlaşmasındaki şartlara bağlanmıştır. Bu düzenleme, belgelendirme sürecini hem kapsam hem de zamanlama açısından sadeleştirerek tüzel kişilerin bürokratik yükünü hafifletmektedir.

Üçüncü fıkrada yapılan değişiklikle, TEİAŞ'ın izleme veya kontrolleri neticesinde bir tesisin yan hizmet anlaşmasında belirtilen esaslar çerçevesinde hizmeti sağlamadığının tespit edilmesi halinde yenilenmesi talep edilebilecek belge türleri, daha önce ayrı ayrı sayılan "yan hizmet sertifikası, sekonder frekans kontrol performans test raporu veya talep tarafı katılımı test raporu" yerine "yan hizmet sertifikası veya test raporu" şeklinde sadeleştirilmiştir. Bu sadeleştirme, hizmet türüne göre farklılaşan belge ayrımını ortadan kaldırarak yenileme sürecini daha yalın ve uygulanabilir hale getirmektedir.

Dördüncü fıkrada yapılan değişiklikle, eski düzenlemede yan hizmet sağlayan tüzel kişilerin "yan hizmet sertifikasının ve/veya sekonder frekans kontrol performans test raporunun" geçerlilik süresi dolmadan performans testlerinin güncellenmesini talep edebilecekleri öngörülmekteyken, yeni düzenlemede bu ifade "yan hizmet sertifikasının ve/veya test raporunun" şeklinde sadeleştirilmiştir. Aynı şekilde, güncellenen parametrelerin diğer yan hizmet testleriyle uyumsuz olması halinde TEİAŞ'ın ilgili tesisin diğer yan hizmetlere ilişkin "sertifikalarının ve/veya sekonder frekans kontrol performans test raporunun" yenilenmesini talep edebilme yetkisi de "sertifikalarının ve/veya test raporlarının" yenilenmesi olarak güncellenmiştir.

Beşinci fıkrada yapılan değişiklikle, performans testlerinin dayanağını oluşturan belge türleri sadeleştirilmiştir. Eski düzenlemede "yan hizmet sertifikaları ve sekonder frekans kontrol performans test raporu" ifadesiyle belge türleri ayrı ayrı zikredilmekteydi. Yeni düzenlemede bu ifadenin birinci cümlesi "yan hizmet sertifikaları ve test raporları" şeklinde sadeleştirilerek hizmet türüne özgü ayrımlar kaldırılmıştır. Bununla birlikte, aynı fıkranın ikinci cümlesinde hizmet parametrelerinin belirtileceği belge türleri sayılırken "ilgili yan hizmet sertifikasında veya sekonder frekans kontrol performans test raporunda" ifadesi aynen muhafaza edilmiştir. 

Altıncı fıkrada yapılan değişiklikle, daha önce TÜRKAK veya karşılıklı tanıma anlaşması bulunan akreditasyon kurumları tarafından uygunluk belgesi almış, TS EN ISO IEC 17020 standardına göre A Tipi muayene kuruluşu olarak akredite edilmiş firmalarca yürütülen sertifika verme ve bildirim süreci kaldırılmıştır. Yerine, ilgili yan hizmete ilişkin performans testlerinin TEİAŞ tarafından gerçekleştirilmesi ve ilgili yan hizmet sertifikasının ve/veya test raporunun TEİAŞ'a sunulması yükümlülüğü doğrudan ilgili tüzel kişinin sorumluluğuna bırakılmıştır.

Eski düzenlemedeki yedinci fıkra ise yeni madde yapısında müstakil bir fıkra olarak korunmamış; bu fıkrada yer alan tüzel kişilerin performans testlerini gerçekleştirme ve TEİAŞ gözetiminde yapma yükümlülüklerine ilişkin hükümler, yukarıda açıklanan yeni altıncı fıkra kapsamında yeniden düzenlenmiştir. Böylece akredite firmalar aracılığıyla test yaptırma ve TEİAŞ gözetimi şartları kaldırılarak, performans testlerinin doğrudan TEİAŞ tarafından gerçekleştirilmesi esası benimsenmiştir.

4. Geçici Madde 12: Geçiş Dönemi Düzenlemesi

Değişiklik Yönetmeliği ile eklenen Geçici Madde 12 uyarınca, yan hizmet performans testlerinin gerçekleştirilmesi ile test sertifikalarının ve/veya raporlarının düzenlenmesi 01/09/2026 tarihinden itibaren TEİAŞ tarafından gerçekleştirilecektir. Bu tarihe kadar gerçekleştirilecek yan hizmet performans testlerinde ise TEİAŞ gözlemcisi bulunması kaydıyla, testi yapacak firmalardan akreditasyon şartı aranmayacaktır.

Bu geçiş hükmü, yeni sistemin ani bir yükümlülük doğurmaması amacıyla sektöre yaklaşık beş aylık bir adaptasyon süreci tanımakta; ancak bu süre zarfında TEİAŞ gözlemciliğini zorunlu kılarak denetim unsurunu muhafaza etmektedir. Akreditasyon şartının geçiş döneminde askıya alınması, bir yandan piyasa aktörlerine esneklik sağlarken öte yandan test kalitesinin yalnızca TEİAŞ gözlemciliği ile güvence altına alınıp alınamayacağı sorusunu gündeme getirmektedir. Bu dönemde gerçekleştirilecek testlerin hukuki geçerliliği ve sonradan itiraz edilebilirliği bakımından belirsizlik yaratmaması için TEİAŞ'ın gözlemcilik usul ve esaslarını ayrıca düzenlemesi yerinde olacaktır.

5. Değerlendirme

Değişiklik Yönetmeliği ile getirilen düzenlemeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde, yan hizmetlere ilişkin performans testi ve sertifika süreçlerinin bağımsız akredite firmalardan alınarak TEİAŞ'a devredilmesini öngördüğü görülmektedir.

Performans testlerinin ve sertifika verme yetkisinin TEİAŞ'ta toplanması, belgelendirme sürecinde tek elden kontrol imkânı sağlayacak ve standart uygulamada yeknesaklığı artıracaktır. Bununla birlikte, bağımsız muayene kuruluşlarının süreçten çıkarılması, üçüncü taraf doğrulaması ilkesinin terk edilmesi anlamına gelmektedir. TEİAŞ'ın hem iletim sistemi işletmecisi hem de performans testlerini gerçekleştiren ve sertifika düzenleyen merci konumuna gelmesi, olası çıkar çatışması risklerinin değerlendirilmesini gerektirmektedir. Öte yandan, bu alanda faaliyet gösteren akredite firmaların mevcut yatırımları ve iş süreçleri doğrudan etkilenecek olup söz konusu firmaların piyasadan çekilmesi, sektördeki rekabet ortamını da dönüştürecektir.

Sektör aktörlerinin belgelendirme süreçlerini 01/09/2026 tarihine kadar yeni modele uyarlamaları gerekmektedir. Akredite firmalarla mevcut hizmet sözleşmeleri bulunan tüzel kişilerin, bu sözleşmelerin akıbetini sözleşme hukuku çerçevesinde gözden geçirmeleri; özellikle fesih, ifa imkânsızlığı ve tazminat hükümlerini değerlendirmeleri yerinde olacaktır. Bunun yanı sıra, yeni düzenleme kapsamında TEİAŞ'a yapılacak test başvurularının usul ve esaslarına ilişkin ikincil düzenlemelerin henüz yayımlanmamış olması, geçiş sürecinde uygulamaya yönelik belirsizliklerin devam edebileceğine işaret etmektedir.

01/09/2026 tarihine kadar gerçekleştirilecek testlerde akreditasyon şartı aranmayacak, ancak TEİAŞ gözlemcisi bulundurulması zorunlu olacaktır. Bu süreçte test takvimlerinin ve TEİAŞ gözlemci taleplerinin önceden planlanması, olası gecikmelerin ve idari yaptırım risklerinin önlenmesi bakımından önem taşımaktadır. Tüzel kişilerin, geçiş döneminde gerçekleştirilen testlerin yeni rejim kapsamında geçerliliğini teyit etmeleri ve gerektiğinde TEİAŞ ile bu hususta yazılı mutabakat sağlamaları tavsiye edilmektedir.

Daha fazla bilgi ve destek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Haber
10 Nisan 2026

PDF İndirin